Inleiding

Sinds het najaar van 2008 werkt De Bezige Bij in nauwe samenwerking met de Toonder Compagnie aan een project van duizelingwekkende proporties: de uitgave van alle verhalen die Marten Toonder tussen 1941 en 1986 schreef over een heer van stand en diens jonge vriend, het befaamde tweetal Olivier B. Bommel en Tom Poes. Een imposante reeks van 60 delen met 177 verhalen, waarvan het laatste deel najaar 2018 moet verschijnen. Het oblong-formaat is geheel in lijn met wat Marten Toonder als de ideale vorm voor zijn verhalen beschouwde. De blauwe linnen band zorgt voor een opvallend, karakteristiek accent.

Werkwijze

Van ieder verhaal worden de illustraties in optimale conditie gebracht. Sommige afbeeldingen worden opnieuw gedigitaliseerd of compleet gerestaureerd. De teksten worden bestudeerd op varianten. Iedere aanpassing, tot en met een verplaatste komma, wordt nog eens tegen het licht gehouden. Dit resulteert in een smetteloze editie, die met recht de definitieve genoemd mag worden.

Volgorde

De 60 verschillende delen verschijnen kriskras door elkaar. Dit heeft voor de lezer het voordeel dat recente en oude verhalen in een prettige afwisseling het licht zien, en voor de uitgever dat er meer tijd is om bepaalde ‘probleemverhalen’, waaraan een hoop valt te restaureren, gereed te maken. Als ten slotte alle delen in de juiste volgorde naast elkaar worden gezet, is de chronologie weer intact. Die volgorde is af te leiden uit de verhaalnummers.

Jubileum-jaren

In het voorjaar van 2011 was het zeventig jaar geleden dat Tom Poes werd geboren. Die verjaardag werd gevierd met twee bijzondere uitgaven: een exclusieve piezografie van ‘De geboorte van Tom Poes’, de allereerste strook uit 1939 waarop Tom Poes figureerde, en een herdruk van het eerste verhaal van Tom Poes als los, oblong boekje. Een jaar later, op 2 mei 2012, wass het de honderdste geboortedag van Marten Toonder. Het hele jaar 2012 stond in het teken van Toonder, heer Bommel en Tom Poes, met allerlei Toonder-activiteiten, zoals een Bommel-musical door OpusOne en een tentoonstelling in het Letterkundig Museum. De Bezige Bij gaf ter gelegenheid daarvan een fraai Schrijversprentenboek uit. In de zomer van 2012 zag de grote Toonderbiografie van Wim Hazeu het licht.

De 0m-brenger, eco-editie

De 0m-brenger, eco-editie

In 2016 is het 75 jaar geleden dat de eerste strip van Tom Poes verscheen. Sindsdien heeft Toonders werk zich ontwikkeld tot een belangrijk onderdeel van het Nederlands erfgoed. ‘Heer Bommel en Tom Poes hebben niets aan actualiteit ingeboet’, zegt kleindochter Milou Toonder. ‘De combinatie van humor, subtiele maatschappijkritiek en virtuoos taalgebruik maakt dat de verhalen van Heer Bommel en Tom Poes anno 2015 nog altijd zeer relevant zijn’.
Dat mag ook blijken uit de in oktober 2015 uitgebrachte ‘eco’-versie van ‘De Ombrenger’ een verhaal (nr. 137) met een verrassend actuele boodschap.
Milieubewuste burgers zien het al lang aankomen: binnen tien jaar rijden auto’s uitsluitend nog op elektriciteit. In dit Bommelverhaal uit 1971 blikt Marten Toonder vooruit op deze ontwikkeling. Wetenschapper Sickbock slaagt erin goedkope energie op te wekken in onuitputtelijke hoeveelheden. ‘In een handomdraai onderwerpen wij de gehele natuur aan ons oppermachtig verstand!’ meldt hij trots. Heer Bommel valt voor die woorden en ruilt prompt zijn Oude Schicht in voor een door schone energie aangedreven voertuig. Maar al snel blijkt er een keerzijde te zitten aan Sickbocks goedkope energiebron.
Arnon Grunberg schreef speciaal voor deze eco-editie een voorwoord.

 

 

Het in rood aangegeven deel ontbreekt in mijn collectie van reeds verschenen delen (bijgewerkt op 21 december 2015).

De in het blauw weergegeven verhalen (76 van de 177) zijn onder de titel: “Bommel, hoorspelserie naar de verhalen van Marten Toonder” uitgezonden op radio 4/podcast en zijn nu nog te downloaden op www.nps.nl/nps/bommel/ Bewerking en eindregie: Peter te Nuyl. Onder NPS zit een link naar de site van de NPS naar het desbetreffende hoorspel.

2008 Laat dat een les zijn [45]
142 De Krookfilm
143 De transmieter NPS
144 De Vrezelijke Krakken

2008 Een eenvoudig gebaar [59]
174 De zelfkant NPS
175 De vergelder NPS

2009 Heel betreurenswaardig [44]
139 De loodhervormer NPS
140 Het verdwijnpunt NPS
141 Het losgetrilde inzicht NPS

2009 Daar steekt iets achter [58]
172 De spalt
173 Een Bommelding NPS

2009 Diepe roerselen [57]
170 Het ontsollen NPS
171 De antiloog NPS

2009 Een vastberaden heer [47]
147 De Hopsa’s NPS
148 Het spook van Bommelstein
149 De kaligaar NPS

2009 Een lekker stukje [56]
168 Het volledig maken
169 De aamnaak NPS

2010 Nu dit weer [48]
150 De opvoedering
151 De wind der verandering NPS
152 De weetmuts NPS

2010 Een kalmerend prikje [55]
166 De minionen NPS
167 Het spijtlijden NPS

2010 Moet ik dan alles alleen doen? [49]
153 Het Griffoen-ei
154 Het vergeetboekje NPS
155 De zonnige kijk NPS

2010 Een lijdend voorbeeld [54]
164 De Unistand NPS
165 De wadem NPS

2010 Dit is het toppunt! [50]
156 De grijze kunsten
157 De Grote Onthaler NPS

2010 Erger kan het niet worden [53]
162 De toekomer NPS
163 De andere wereld NPS

2011 De plicht roept! [51]
158 De gekikkerde vorst
159 De denktank NPS

2011 Meer dan een heer verdragen kan [52]
160 De uitvalsels NPS
161 De geweldige wiswassen NPS

2011 Jij kunt eigenlijk alles [43]
136 Het kongruwer NPS
137 De ombrenger NPS
138 De kwinkslagen NPS

2011 Naar de verturving [46]
145 De pronen NPS
146 De Doorluchtigheid

2011 Een ruim gebaar [32]
104 De bovenbazen NPS
105 De grootdoener

2011 Met vederlichte tred [36]
115 Bombom de Geweldige
116 De trullenhoedster NPS
117 Het Booroog NPS

2012 Dat spreekt [33]
106 De liefdadiger NPS
107 Het monster Trotteldrom NPS
108 De killers NPS

2012 Een heer van stand [38]
121 De kwade inblazingen
122 De hupbloemerij NPS
123 De bevrijding van Sollidee

2012 Dit loopt uit de hand [42]
133 De erfpachter
134 De waarde-ring NPS
135 De pijpleider

2012 Zoals een Bommel betaamt [22]
73 De split-erwt
74 De achtgever
75 De Zwarte Zwadderneel NPS
76 Het stenenbeen-probleem

2012 Ei, ei! [37]
118 De Maanblaffers
119 De sloven NPS
120 Zijn heldendaden

2012 Je bent er gloeiend bij [26]
86 De nozellarven
87 De dropslaven
88 De herenopstand NPS

2013 Een Bommel staat voor niets [41]
130 De mob-beweging NPS
131 De blijdschapper NPS
132 De slijtmijt NPS

2013 Trammelant en tierelier [24]
80 De kwanten NPS
81 De beunhaas
82 De Kiekvogel NPS

2013 Tom Poes verzint een list [3]
10 De zieke hertog
11 Het monster-ei
12 Kaspar de draak
13 De laatste markies van Carabas

2013 Augurken met suiker [39]
124 De Viridiaandinges NPS
125 De tuttelwurm
126 De verdwenen heer

2013 Een waar gelaat [13]
43 De Partij van de Blijheid
44 Mom Bakkesz
45 De kneep van Knipmenis

2013 Het is alles hupsafladder [25]
83 De dankputters
84 De feunix
85 De windhandel NPS

2014 Wat mal! [34]
109 De vuursalamander
110 De Labberdaan NPS
111 De pasmunt NPS

2014 De toorn van een heer [40]
127 De astromanen NPS
128 Het platmaken NPS
129 De onbetaalbare reis

2014 De avonturen van Tom Poes [1]
1 Avonturen van Tom Poes
2 De toverpijp
3 De tovertuin
4 De geheimzinnige roverhoofdman
5 De Drakenburcht

2014 Een gesmoorde kreet [14]
46 De geheimzinnige gaper
47 De Partenspeler
48 Het wroeg-wezen

2014 Hoe loopt dit af? [6]
20 Een oude bekende
21 De Superfilm-onderneming
22 De meester-schilder

2014 Kommer en kwel [27]
89 De Hachelbouten
90 De Bommellegende NPS
91 De toornviolen NPS

2015 Nog meer listen van Tom Poes [4]
14 Het land van de blikken mannen
15 De betoverde spiegel
16 De bergmensen

2015 Krijg de teter! [31]
101 De grauwe razer NPS
102 Het kukel NPS
103 De wilde wagen NPS

2015 Eh… dinges [12]
40 De volvetters
41 Het Wegwerk
42 Eh… dinges

2015 Meer avonturen van Tom Poes [2}
6 Het verdwijneiland
7 De reuzenvogel
8 De rare uitvinding
9 Het eiland van Grim, Gram en Grom

2015 Rook en zwavel op mijn pad [28]
92 Het Lemland NPS
93 De plamoen NPS
94 Het ontstoken

2015 Een heer past zich aan [15]
49 De Schoonschijners
50 De gebroeders Weeromstuit
51 Vriend Vijand

2016 Tom Poes blijft bezig  [5]
17 Het geheim van het noorderlicht
18 De Bommelschat
19 De schat op de zeebodem

2016 Dit neem ik niet! [20]
67 De klonters
68 De muzenis NPS
69 De Atlantiër NPS

2016 Op heterdaad betrapt [9]
30 De grootgroeiers
31 De zeeslang
32 Heer Bommel stuit de vooruitgang NPS
33 De Pierrace

Nog te verschijnen:

 

2016 Allemaal holklap [18]
60 De A-prillers
61 De waarzegger
62 De doffe Doffer
63 De knollengaard

2016 Heer Bommel laat zich gelden [7]
23 De Chinese waaier
24 De wonderdokter
25 De watergeest
26 De talisman

2016 Het avontuur roept [30]
98 De Pikkinring
99 Het huilen van Urgje NPS
100 De tijwisselaar NPS

2017 Bevend van woede [16]
52 De wens-werkster
53 Heer Bommel en zijn iksel
54 Het kunsthars-hart
55 De Bommelkuur

2017 Ingrijpende gebeurtenissen [10]
34 Het vibreerputje
35 Solfertje
36 Horror de Ademloze

2017 Dit schreeuwt om wraak [21]
70 De giegelgak NPS
71 De wraakgier
72 Het mengeldier NPS

2017 Par example! [35]
112 De wisselschat NPS
113 De grote Barribal NPS
114 Het Nieuwe Denken NPS

2017 Een struise gestalte [8]
27 De nieuwe ijstijd
28 Het monster van Loch Ness
29 De geheimzinnige sleutel

2017 Met vooruitziende blik [17]
56 De klokker NPS
57 De pruikenmaker
58 De spiegelaar
59 Heer Bommel gaat vereeuwen

2018 Een misselijk gedoe [11]
37 De betoverde prinses
38 Kwetal de breinbaas
39 Het lijmteem

2018 Bedenk eens wat, Tom Poes! [19]
64 Het slaagsysteem
65 De daadsteller
66 De kniphoed NPS

2018 Zoals mijn goede vader zei… [29]
95 De wezelkennis
96 Het boze oog NPS
97 De niks NPS

2018 Net wat ik al dacht [23]
77 De zwelbast
78 Het overdoen NPS
79 De argwaners

2018 Als dat maar goed gaat [60]
176 Het Bommel-verschiet NPS
177 Het einde van eindeloos NPS